Blog

niedziela, 31 lipiec 2011 16:32

W obronie publicznego statusu - wywiad z Janem Orkiszem

Napisał
Oceń ten artykuł
(0 głosów)

Z Janem Orkiszem, radnym powiatowym i wiceprzewodniczącym Międzyzakładowego Związku Zawodowego Pracowników Ochrony Zdrowia w NZOZ Nowy Szpital w Olkuszu, rozmawia Jakub Fita.
 


Dlaczego tak szczególnie zainteresował się Pan procesem przekształcania Zespołu Opieki Zdrowotnej w Olkuszu, wypełniania funkcji nadzorczej nad tym zakładem oraz spółką i Niepublicznym ZOZ Nowy Szpital w Olkuszu przez Zarząd Powiatu w Olkuszu?

Przede wszystkim dlatego, bo uważam, że szpitale winny być publiczne. Ponadto, skoro z wnioskami w sprawie uchylenia uchwały Rady Powiatu w Olkuszu, w kwestii prywatyzacji jedynego w powiecie publicznego szpitala, wystąpiło prawie 2000 osób, a w przeprowadzonym wśród pracowników szpitala referendum 96 procent biorących udział było przeciwko tej prywatyzacji, to pełnienie przeze mnie funkcji wiceprzewodniczącego związku zawodowego, członka rady pracowników i zarazem radnego Rady Powiatu, zobowiązywało mnie do zainteresowania się tą sprawą dla dobra mieszkańców powiatu i pracowników zakładu. Walczyłem o publiczny status szpitala przede wszystkim dlatego, że niepubliczny szpital ma kontrakty z NFZ w takiej samej wysokości jak publiczny lub mniejszej i nie zostanie oddłużony przez budżet państwa.
Szpital niepubliczny ponosi większe koszty działalności niż publiczny, według mnie prawie o 3 mln zł rocznie, z następujących powodów: musi zapłacić za dzierżawę majątku ruchomego i nieruchomego (publiczny zakład użytkuje takie mienie nieodpłatnie), poniesie wyższe koszty wynagrodzeń dla rozbudowanego zarządu zakładu, spółki rady nadzorczej oraz doradztwa i konsultacji zarządzania (w publicznych zakładach jest rada społeczna), musi odprowadzić do urzędu skarbowego podatek CIT (publiczny zakład tego podatku nie płaci). Niepubliczny zakład nie ma gwarancji, że może skutecznie ubiegać się o środki  z Unii Europejskiej na przykład na modernizację (szpital publiczny w sąsiednim powiecie tylko w ciągu jednego roku pozyskał z UE na ten cel ponad 7 ml n zł.). Szpital niepubliczny nie uzyskuje wsparcia od innych podmiotów w formie sponsoringu, gdyż nie mogą wspierać prywatnych podmiotów. Aby pokryć zwiększone koszty działalności, przy takim samym lub mniejszym kontrakcie z NFZ, a przy tym osiągnąć zysk, bo przecież po to powstaje spółka handlowa, szpital niepubliczny musi na czymś zaoszczędzić. Najczęściej odbywa się to kosztem pacjentów oraz pracowników. W placówce niepublicznej oznaczać to będzie najprawdopodobniej - krótszy, niż potrzebny, pobyt pacjenta w szpitalu, mniej zlecanych badań i leków dla podopiecznych, mniejszą liczbę średniego personelu medycznego oraz innych pracowników.
Proces prywatyzacji olkuskiego szpitala przebiegał w dziwnych okolicznościach. Od roku 2002 do 2006 szpital wykazywał straty, na co Zarząd Powiatu nie reagował skutecznie. Natomiast, kiedy od 2007 r. przez trzy kolejne lata szpital osiągał zysk, a powiat zainwestował w niego prawie 10 mln zł, zarząd rozpoczął działania zmierzające do prywatyzacji placówki. Podczas sesji Rady Powiatu w Olkuszu w dniu 13 maja 2009 r. starosta powiedział "Żeby sprawować opiekę zdrowotną wcale nie potrzeba mieć szpitala. Już w marcu, na spotkaniu w Tarnowie, Wojewoda Małopolski przedstawił firmę consultingową, jako firmę sprawdzoną, która działa w sferze przekształceń, w sferze zarządzania oraz wprowadzania nowych rozwiązań organizacyjnych - Grupę "Nowe Szpitale". W komisji konkursowej, mającej wyłonić podmiot, który poprowadzi niepubliczny zakład opieki zdrowotnej, nie było przedstawicieli załogi SPZOZ w Olkuszu. Oferenci nie mieli obowiązku załączenia projektu pakietu gwarancji pracowniczych. Już 31 lipca 2009 r. została podpisana przez powiat olkuski umowa o współpracy z Grupą Nowe Szpitale i Zakładem Usług Consultingowych Know - How sp. z o.o. ze Szczecina. Od 1 sierpnia dyrektorem SPZOZ został człowiek wskazany przez te jednostki, chociaż uchwała o przekształceniu ZOZ w Olkuszu została przyjęta przez radę powiatu dopiero 09.09.2009 r. Do wyrażenia opinii przez samorządy, wojewodę i związki zawodowe w sprawie przekształcenia ZOZ w Olkuszu, został skierowany projekt uchwały Rady Powiatu w okresie wakacji, kiedy frekwencja na posiedzeniach rad była niska. W przypadku jednej z większych gmin naszego powiatu - Wolbromia, została wypracowana opinia tylko jednej komisji, a nie Rady Gminy. Największa w powiecie, gmina Olkusz wydała jednomyślnie opinię negatywną w sprawie proponowanej formy przekształcenia olkuskiego szpitala.
Powiat olkuski nabył tylko 30 procent udziałów w firmie Nowy Szpital spółka z o. o., z kapitałem założycielskim 50.000 zł. , czyli utracił możliwość decydowania o jej losie. Tu warto zaznaczyć, że przedmiotem działania spółki jest 37 różnych dziedzin, w większości nie związanych z zadaniami powiatu. 31 grudnia 2009 r. powiat olkuski wydzierżawił spółce ogromny majątek byłego ZOZ za kwotę stałą przez 25 lat, z możliwością waloryzacji o wskaźnik inflacji w wysokości zaledwie 70.000 zł miesięcznie . W 2010 r. docierały do mnie informacje, że niepubliczny Nowy Szpital przeznacza znaczne kwoty na konsultacje i doradztwo w zakresie zarządzania, a niskie kwoty na zakup leków i środków do leczenia po wprowadzeniu limitów.

Jak Pan ocenia, z punktu widzenia radnego, ale też - mieszkańca Olkusza i pracownika oraz działacza związkowego w szpitalu - dzisiejszą kondycję ekonomiczną i organizacyjną tej placówki, jak również poziom świadczonych przez nią usług medycznych?

NZOZ Nowy Szpital w Olkuszu poważnie ograniczył zatrudnienie średniego i niższego personelu medycznego. Początkowo kontrakt w 2010 r. miał niższy niż w SPZOZ w 2009 r. Wykonał też znacznie mniej inwestycji niż SPZOZ w 2009 r. Według mnie w  NZOZ wzrosły koszty zarządu i koszty tzw. usług niematerialnych - konsultacji i doradztwa. Uważam, że to wszystko ma wpływ na pogorszenie jakości świadczonych usług medycznych. Komisja Promocji i Ochrony Zdrowia Rady Powiatu w Olkuszu, której przewodniczę, zwróciła się do Zarządu Powiatu o zabezpieczenie środków w budżecie powiatu i zlecenie badania opinii wśród mieszkańców powiatu olkuskiego jak oceniają jakość świadczonych usług medycznych przez NZOZ Nowy Szpital w Olkuszu . Zgodnie z planem pracy komisji  zatwierdzonym przez radę na jednym z posiedzeń w III kw. br. komisja ma zapoznać się z  wynikami tej sondy, celem podjęcia dalszych działań.

Czy po "przepychankach" w sprawie funkcjonowania szpitala, jakie miały miejsce na forum Rady Powiatu w lipcu ubiegłego roku, uzyskał Pan, jako radny, informacje dotyczące stanu finansów placówki ?

Otrzymałem od Zarządu Powiatu informację tylko o kwocie zaplanowanej przez NZOZ Nowy Szpital na zakup leków w 2010 r.( dużo niższej, niż w 2009 r. wydał SPZOZ). Nie otrzymałem natomiast odpowiedzi na pytania dotyczące wysokości kosztów tzw. usług niematerialnych ( konsultacji i doradztwa w zakresie zarządzania, strategii) oraz kosztów reprezentacyjnych, dlatego o udzielenie odpowiedzi na te pytania, Komisja Promocji i Ochrony Zdrowia zwróciła się do nowego członka rady nadzorczej spółki Nowy Szpital reprezentującego nasz powiat , Pana Tadeusza Chwasta, który zastąpił w czerwcu br. dotychczas reprezentującą powiat w radzie nadzorczej spółki Panią Ewę Klich.

Czy udało się doprowadzić do postulowanego przez Pana, m. in. za pośrednictwem posłów  z PiS, skontrolowania NZOz Nowy Szpital w Olkuszu przez NIK?

Niestety, na prośbę skierowaną w tej sprawie przez Radę Powiatową Unii Pracy w Olkuszu w dniu 17 grudnia ubiegłego roku do posła Jacka Osucha i innych posłów z tej partii nie otrzymaliśmy żadnej odpowiedzi. Mój wniosek w tej sprawie , skierowany w marcu br. do Prezesa Najwyższej Izby Kontroli w Warszawie, poparli  posłowie lewicy: były Minister Zdrowia Marek Balicki  z Warszawy oraz posłanka Bożena Kotkowska z Bielska Białej. W wyniku tych interwencji  w Starostwie w Olkuszu rozpoczęła się 23 czerwca br. kontrola NIK, która potrwa do końca sierpnia br. Przedmiotem tej kontroli jest prawidłowość procesu przekształcenia SPZOZ w Olkuszu oraz wypełnianie funkcji nadzorczej przez Zarząd Powiatu nad NZOZ Nowy Szpital w Olkuszu.

Czy po swoich pytaniach, interwencjach, odczuł Pan jakąś presję, może nawet szykany, ze strony kierownictwa szpitala bądź władz powiatu olkuskiego?

W 2009 r., kiedy w SP ZOZ miały miejsce zwolnienia grupowe ( chciano zwolnić 250 osób, zwolniono ok. 60,a ponad 60 pracownikom nie przedłużono umów o pracę na 2010 r.), jeden z przedstawicieli firmy Know - How, w obecności asystenta dyrektora, zadał mi pytanie - co zrobię, jeżeli znajdę się na liście do zwolnienia? Odpowiedziałem: "Podejmę męską decyzję". Ten sam przedstawiciel, przepytywany przeze mnie na sesji Rady Powiatu o koszty n z o z przeznaczone na tzw. konsultacje, doradztwo oraz o kwoty na zakupy leków, w następnym dniu poprosił mnie do swojego gabinetu i stwierdził, że nie wyobraża sobie, abyśmy dalej mogli współpracować i któryś z nas musi ustąpić. Odpowiedziałem, że na pewno ja tego nie uczynię, a jako radny i przedstawiciel pracowników, będę dociekał, jak są wydawane środki publiczne przeznaczone na ochronę zdrowia naszych mieszkańców.

Na ile łączenie przez Pana funkcji wiceprzewodniczącego związku zawodowego i radnego powiatowego oraz wcześniejsze "posłowanie" do Sejmu umożliwiły (a może utrudniły) działania w tak ważnej dla lokalnej społeczności sprawie, jak funkcjonowanie powiatowego szpitala oraz zarządzanie jego majątkiem?

Bycie radnym teoretycznie umożliwia zdobywanie niezbędnych informacji szybko, bo w ciągu 14 dni poprzez zadawanie pytań i składanie interpelacji do zarządu powiatu. Aktywnym radnym interesują się media. Wymaga to od takiego człowieka dużego zaangażowania, sporej wiedzy i odwagi. Połączenie mandatu radnego i funkcji wiceprzewodniczącego związku wzmacnia zarówno mandat jak i funkcję oraz zapewnia bezpieczeństwo utrzymania stosunku pracy dla radnego w przypadku gdyby, dyrektor zakładu porozumiał się z koalicją rządzącą w powiecie co do uzyskania zgody rady na rozwiązanie umowy o pracę z "niepokornym pracownikiem" i "krnąbrnym radnym". Docierały zresztą do mnie informacje, że koalicja rządząca w powiecie w poprzedniej kadencji rozważała taki zamiar w stosunku do mnie. Wówczas chroniłaby mnie ustawa o związkach zawodowych, a jako członka rady pracowników - ustawa o informowaniu pracowników i przeprowadzaniu z nimi konsultacji. Bardzo pomaga w uzyskaniu informacji  i  prowadzeniu działalności na rzecz mieszkańców - wcześniejsze, rzetelne wypełnianie mandatu Posła na Sejm RP.

Poproszę o konkluzję w omawianej kwestii - na dzień dzisiejszy oraz rzetelne, krytyczne spojrzenie w przyszłość.

Uważam, że o kondycji finansowej danej placówki ochrony zdrowia w bardzo dużym stopniu decyduje sposób zarządzania nią, a nie forma organizacyjno - prawna. W Małopolsce funkcjonuje prawie 40 publicznych szpitali powiatowych i miejskich, a ich kondycja finansowa jest różna - przy porównywalnych kontraktach z NFZ. Bardzo dużo zależy więc od tego, kto tą placówką zarządza - kolega starosty czy menedżer. W przypadku Szpitala Powiatowego w Olkuszu należało tylko wyłonić w drodze konkursu menedżera - o co wnioskowały w kwietniu 2009 r. do Zarządu Powiatu wszystkie związki zawodowe działające w zakładzie nie zaś, prywatyzować placówkę na tak niekorzystnych warunkach. Jeżeli szpitale muszą być przekształcane w spółki, niech to będą spółki użyteczności publicznej, nie działające dla zysku. Samorządy powinny mieć w nich większościowe udziały oraz pełny nadzór nad realizacją własnego zadania - ochrony zdrowia, żeby nie dochodziło do takich sytuacji jak w Olkuszu.
Decyzję w sprawie dalszego funkcjonowania oraz formy organizacyjno - prawnej naszego szpitala winna podjąć Rada Powiatu po zakończeniu kontroli przez NIK, przeanalizowaniu kosztów zarządu , reprezentacyjnych i usług doradczych przez nowego członka rady nadzorczej, a także po przeprowadzeniu badania opinii wśród mieszkańców naszego powiatu na temat jakości usług medycznych świadczonych przez NZOZ Nowy Szpital w Olkuszu. Zawartą umowę przez Zarząd Powiatu w poprzedniej kadencji można wypowiedzieć.

Dziękuję Panu za rozmowę.

Ja również serdecznie dziękuję.

Więcej w tej kategorii: Prywatne znaczy droższe »
Download Free FREE High-quality Joomla! Designs • Premium Joomla 3 Templates BIGtheme.net